Bράβευση Γέφυρας Πλάκας στα Europa Nostra Awards 2021

Με Bραβείο Ευρωπαϊκής Κληρονομιάς των Βραβείων European Heritage Awards / Europa Nostra Awards 2021 στην κατηγορία Συντήρησης Τιμήθηκε το Γεφύρι της Πλάκας για την αποκατάσταση του μετά την κατάρρευση του τον Φεβρουάριο του 2015. 

Η ανακοίνωση των νικητών του Βραβείου 2021 πραγματοποιήθηκε σε ζωντανή διαδικτυακή εκδήλωση που συνδιοργανώθηκε από τη Mariya Gabriel, Ευρωπαϊκή Επίτροπο Καινοτομίας, Έρευνας, Πολιτισμού, Παιδείας και Νεότητας και τον Hermann Parzinger, Εκτελεστικό Πρόεδρο της Europa Nostra.

Οι νικητές του βραβείου επιλέχθηκαν από ανεξάρτητες επιτροπές αποτελούμενες από εμπειρογνώμονες πολιτιστικής κληρονομιάς από όλη την Ευρώπη, κατά την αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων που υποβλήθηκαν από οργανισμούς και άτομα από 30 ευρωπαϊκές χώρες.

Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, «μία ιδιαίτερα σημαντική διάκριση απέσπασε σήμερα η Ελλάδα, το βραβείο της Europa Nostra 2021, για την υποδειγματική αποκατάσταση της Γέφυρας της Πλάκας στην ‘Ηπειρο. Με το συγκεκριμένο βραβείο -το οποίο προστίθεται στην σειρά και των άλλων αντίστοιχων διακρίσεων με τις οποίες έχει τιμηθεί το ΥΠΠΟΑ εκ μέρους της Europa Nostra- επιβεβαιώνεται και αναγνωρίζεται για μία ακόμη φορά το υψηλό επίπεδο επιστημονικής επάρκειας των Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού σε ό,τι αφορά την προστασία και την αποκατάσταση των μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. 

Το συγκεκριμένο έργο ήταν το αποτέλεσμα εξαιρετικής συνεργασίας ανάμεσα στα Υπουργεία Πολιτισμού, Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών και Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, στην Περιφέρεια Ηπείρου – Region of Epirus, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο – National Technical University of Athens, στο Τεχνικό Επιμελητήριο. Η κατάρρευση του Γεφυριού της Πλάκας, το 2015, εξ αιτίας των έντονων βροχοπτώσεων και των πλημμυρικών φαινομένων, συνδέεται με τις συνέπειες των φαινομένων της κλιματικής αλλαγής στο πολιτιστικό απόθεμα της χώρας. 

Η πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης σε διεθνές επίπεδο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ολοκληρώνει την σύνταξη του σχεδίου δράσης –ξεκίνησε τον Οκτώβριο 2019- για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτών, ενώ συγχρόνως έχει εντάξει στα έργα που χρηματοδοτεί το Ταμείο Ανάκαμψης ειδικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση των φαινόμενων της κλιματικής αλλαγής στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία. Αποτελεί πρόκληση και προτεραιότητά μας να φροντίσουμε το δυνατόν συντομότερα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων που σχετίζονται με το κλίμα στην υλική και άυλη πολιτιστική κληρονομιά».

Με ισχυρή δημόσια υποστήριξη, οι εργασίες ανάκτησης της γέφυρας της Πλάκας ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την κατάρρευση της γέφυρας τον Φεβρουάριο του 2015. Εκτελέστηκε εκτεταμένη διεπιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση για την κατανόηση της αιτίας της κατάρρευσης και για το σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αποκατάστασης που θα σταθεροποιούσε τα υπόλοιπα στοιχεία της γέφυρας, αντιμετωπίζοντας δομικά ζητήματα που δημιουργούνται από τη ροή του ποταμού και επιτρέπουν την ανακατασκευή της γέφυρας χρησιμοποιώντας τα αρχικά, πεσμένα θραύσματα, όπου είναι δυνατόν, με την προσεκτική επιλογή κατάλληλων, πρόσθετων υλικών όταν είναι απαραίτητο. «Η έρευνα και η τεκμηρίωση αποτέλεσαν μια σταθερή βάση για αυτό το έργο που είχε ως στόχο να καθορίσει και να επαναλάβει τις παραδοσιακές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή του», σημείωσε η κριτική επιτροπή.

Το έργο είναι αξιοσημείωτο στο ότι είναι η πρώτη ανοικοδόμηση μιας πέτρινης γέφυρας στην Ελλάδα και είναι ένα από τα λίγα παρόμοια έργα παγκοσμίως. Το ευρύ φάσμα εμπειρογνωμοσύνης και γνώσεων που έχει ανακτηθεί σχετικά με αυτό το μοναδικό έργο εμπλουτίζει την επιστημονική κοινότητα, με τα αποτελέσματα να διαδίδονται μέσω δημοσιεύσεων και διασκέψεων σε διεθνές επίπεδο. Φυσικά, παραδοσιακά υλικά χρησιμοποιήθηκαν στην αποκατάστασή του, ενώ οι παραδοσιακές μέθοδοι κατασκευής ανακτήθηκαν και επιδείχθηκαν κατά τη διάρκεια του έργου. Το αναστηλωμένο μνημείο επανεντάχθηκε στο εξαιρετικό φυσικό τοπίο του, καθώς και στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της κοινότητας.

«Αυτό το έργο είναι ένα παράδειγμα του πώς μια δομή που ακολουθεί την αρχή της χρησιμότητας και της κατασκευής γίνεται όμορφη. Η ολοκληρωμένη αποκατάσταση της γέφυρας της Πλάκας συμβάλλει στην ενίσχυση και διατήρηση του τοπίου και του περιβάλλοντος », δήλωσε η κριτική επιτροπή.

 Ο πρώην υπουργός στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστος Σπίρτζης με ανάρτηση του στο twitter γράφει:

Η είδηση ότι το Γεφύρι της Πλάκας ήταν ανάμεσα στους νικητές προκαλεί συγκίνηση και συνάμα βαθιά ικανοποίηση.

Συγκίνηση γιατί κερδήθηκε ένα μεγάλο στοίχημα που βάλαμε το 2015 και ικανοποίηση γιατί η συγκεκριμένη Γέφυρα είναι μία ακόμη απόδειξη ότι συνεργασία μπορεί να αποδώσει καρπούς όσο δύσκολος κι αν είναι ο στόχος.

Το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων που ένωσε ξανά τα Τζουμέρκα με τα Κατσανοχώρια αποδεικνύει ότι η ενότητα των υγιών δυνάμεων της ελληνικής κοινωνίας μπορεί, σε σύντομο χρονικό διάστημα, να ανατάξει κάθε καταστροφή.

Το 2015, μία ημέρα μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα έγινε γνωστή η είδηση της κατάρρευσης της Γέφυρας της Πλάκας. Ο συμβολισμός είναι προφανής και ισχυρός: Βρήκαμε μια χώρα που ήταν πραγματικά κατεδαφισμένη και μια κοινωνία στην ίδια κατάσταση. 4,5 χρόνια μετά παραδώσαμε μια χώρα που ήταν σε άλλη εποχή, δεν είχε ούτε τα φορτία, ούτε τις αντιθέσεις του 2015 και μια κοινωνία που είχε σταθεί στα πόδια της. Το ίδιο ακριβώς με το Γεφύρι που είναι έτοιμο σήμερα.

Δεν θα μπορούσε ένα τέτοιο έργο να έχει ολοκληρωθεί σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα και να έχει τόσο εντυπωσιακό αποτέλεσμα αν η κυβέρνηση Τσίπρα, το υπουργείο Υποδομών, το υπουργείο Πολιτισμού, η επιστημονική κοινότητα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η τοπική κοινωνία δεν ένωναν τις δυνάμεις τους, χωρίς κομματικές λογικές ή μικροπολιτικές σκοπιμότητες.

Η επίγνωση της ιστορικής, πολιτισμικής αξίας της Γέφυρας της Πλάκας ήταν το έναυσμα μιας συνεχούς, σκληρής αλλά και δημιουργικής προσπάθειας που πλέον έχει ολοκληρωθεί.

Εύχομαι το όνειρο του ζευγαριού που λειτουργούσε το Τελωνείο πριν πέσει η Γέφυρα να το ξαναλειτουργήσουν να γίνει πραγματικότητα.

Είμαστε υπερήφανοι για την αναστήλωση του γεφυριού της Πλάκας και ικανοποιημένοι για την βράβευση ενός μοναδικού έργου. Ήταν μια υπόσχεση στο Λαό της Ηπείρου και στον υπερήλικα Τζουμερκιώτη που έκλαιγε βλέποντας το γεφύρι να έχει πέσει που πραγματοποιήθηκε.

Είναι ένα ελάχιστο δείγμα του σεβασμού μας στην πολιτιστική μας κληρονομιά, στον λαό μας, στην ιστορία μας. Βρίσκεται στον αντίποδα της πολιτικής της απόσπασης αρχαιοτήτων, της τσιμεντοποίησης μνημείων, της απαξίας της ιστορίας μας, της παράδοσης μας, του ελληνικού λαού.

Το γεφύρι είναι όρθιο όπως αρμόζει στην ιστορία μας, στο λαό μας, στην Ήπειρο και σε ολόκληρη τη χώρα.

 .

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

Αὐτὸς ὁ ἱστότοπος χρησιμοποιεῖ τὸ Akismet γιὰ νὰ μειώσει τὰ ἀνεπιθύμητα μηνύματα. Μάθετε τί συμβαίνει μὲ τὰ δεδομένα τῶν σχολίων σας.